Nu sectoren steeds meer aandacht hebben voor wat er na gebruik met producten gebeurt, zijn onderwerpen als recycling, materiaalterugwinning en waardebehoud belangrijke aandachtspunten in productontwerp geworden.
De manier waarop een product is ontworpen, kan bepalen hoe materialen worden ingezameld, verwerkt en hergebruikt wanneer het product het einde van zijn levensduur bereikt.
Waarom productontwerp ertoe doet
Veel producten worden gemaakt van een combinatie van verschillende materialen. Dat kan bepaalde prestatievoordelen opleveren, maar ook de verwerking na gebruik bemoeilijken.
Bevat een product meerdere polymeren of coatings, dan zijn vaak extra sorteer- en scheidingsstappen nodig voordat de materialen kunnen worden verwerkt. De complexiteit van die processen kan zowel de kwaliteit als de toepassingsmogelijkheden van de teruggewonnen materialen beïnvloeden.
Daarom verkennen steeds meer sectoren productontwerpen op basis van één materiaal.
Producten uit één materiaal en uit meerdere materialen
Producten uit één materiaal
Een product uit één materiaal wordt hoofdzakelijk gemaakt van één polymeer of materiaalsoort.
Eén materiaal kan identificatie, inzameling en verwerking vereenvoudigen, omdat er mogelijk minder scheidingsstappen nodig zijn.
ONE-DNA™-kunstgras is gebaseerd op 100% PE (één polymeer) en volgt daarmee een andere ontwerpbenadering dan conventionele kunstgrassystemen uit meerdere materialen.
Producten uit meerdere materialen
Traditioneel kunstgras bevat vaak een combinatie van materialen, zoals polyethyleen (PE), polypropyleen (PP), latex, polyurethaan (PU) of andere componenten.
Worden meerdere materialen in één productopbouw gecombineerd, dan kan de verwerking na gebruik complexer worden, omdat verschillende materialen een verschillende behandeling kunnen vragen.
Recycling en downcycling
Niet elk recyclingproces levert dezelfde materiaalkwaliteit op.
Recycling
Recycling is het verwerken van gebruikte materialen tot nieuwe grondstoffen of producten.
Downcycling
Van downcycling is sprake wanneer teruggewonnen materialen worden ingezet in toepassingen die doorgaans lagere prestatie-eisen stellen dan het oorspronkelijke product.
Dat kan gebeuren wanneer verschillende materialen worden gemengd en het resulterende materiaal niet meer dezelfde eigenschappen heeft als de oorspronkelijke grondstoffen.
Het onderscheid tussen recycling en downcycling is belangrijk bij het beoordelen van productontwerp en materiaalsamenstelling.
Design for Recycling
Design for Recycling is een benadering waarbij toekomstige verwerkingsmogelijkheden al tijdens de productontwikkeling worden meegenomen.
Door materiaalkeuze, productsamenstelling en verwerkingsroutes vroeg in de ontwerpfase te beoordelen, krijgen fabrikanten beter inzicht in hoe producten na gebruik kunnen worden verwerkt.
Deze benadering wordt in steeds meer sectoren toegepast, waaronder verpakkingen, de auto-industrie, consumentenproducten en bouwproducten.
Vooruitblik
Nu regelgeving, productnormen en systemen voor materiaalbeheer zich verder ontwikkelen, wordt transparantie over productsamenstelling en verwerkingsmogelijkheden steeds belangrijker.
Door te focussen op materiaalkeuze, waardebehoud en de principes van Design for Recycling kunnen fabrikanten bijdragen aan beter onderbouwde beslissingen gedurende de hele levenscyclus van een product.
Update, oktober 2026: dit artikel beschrijft het ONE-DNA™-assortiment ten tijde van publicatie, gebaseerd op polyethyleen (PE). ONE-DNA™ omvat inmiddels ook een route in 100% PO; zie Technologie voor de actuele materiaalroutes.
Zie ook: Milieu-impact · Technologie
